- Tradycyjna kolęda w Polsce może odejść do lamusa. Polacy domagają się zmian w formie wizyt duszpasterskich.
- Badania pokazują, że 62% Polaków preferuje wcześniejsze zapisy na kolędę.
- Coraz więcej wiernych jest za mszą świętą w kościele zamiast wizyty domowej.
Polacy chcą nowego modelu relacji z księdzem
Kolęda, czyli doroczna wizyta duszpasterska w domach wiernych, przez dekady była jednym z filarów polskiej religijności i obyczajowości. Dla wielu rodzin oznaczała wspólną modlitwę, rozmowę z księdzem, a często także poczęstunek przy stole. Najnowsze badania pokazują jednak, że ta tradycja - choć wciąż obecna - coraz częściej poddawana jest krytycznej ocenie i wyraźnie traci dawną formę.
Z sondaży przeprowadzonych przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna dla Wirtualnej Polski wynika, że sezon duszpasterski 2026 może stać się symbolicznym momentem przełomu. Polacy nie tyle odrzucają samą ideę kolędy, ile domagają się jej gruntownej modernizacji. Jakich konkretnie zmian pragną wierni?
Koniec z tradycyjną kolędą? Wierni postawili sprawę jasno
Jak podaje Wirtualna Polska, model, w którym ksiądz bez zapowiedzi puka do wszystkich drzwi po kolei, przestaje odpowiadać współczesnym realiom. Aż 62 proc. respondentów pozytywnie ocenia rozwiązanie polegające na wcześniejszych zapisach – ksiądz odwiedza wyłącznie te rodziny, które same wyrażą taką chęć.
Co istotne, zdecydowanych zwolenników tego modelu (32 proc.) jest ponad dwukrotnie więcej niż jego przeciwników (15 proc.). Wynik ten pokazuje wyraźną zmianę mentalności: coraz większą wagę przykładamy do prywatności, planowania czasu i dobrowolności uczestnictwa w praktykach religijnych. Jak ankietowani odpowiedzieli natomiast w kwestii przyjmowania księdza w domu?
Dalsza część artykułu znajduje się poniżej.
Zasady wizyty duszpasterskiej. Jest 6 punktów
Obiad dla księdza? Coraz częściej mówi się "nie"
Jeszcze kilkanaście lat temu przyjęcie księdza na obiad po kolędzie było dla wielu rodzin czymś oczywistym. Dziś ten zwyczaj coraz częściej budzi sprzeciw. Ponad połowa badanych (52 proc.) ocenia go negatywnie, w tym 29 proc. zdecydowanie krytycznie. Zwolennicy utrzymania tej formy gościnności stanowią zaledwie 22 proc. respondentów.
Co ciekawe, coraz mniej osób chce także, by wizyta duszpasterska wiązała się nawet z wizytą w domu. Dokładnie połowa ankietowanych deklaruje, że byłaby skłonna zastąpić tradycyjną kolędę specjalną mszą świętą w kościele – na przykład dla mieszkańców jednej ulicy, osiedla lub bloku. Dla wielu osób zbiorowa forma kolędy wydaje się wystarczająca i wygodniejsza, a tradycjonaliści stanowią dziś jedynie 20 proc. społeczeństwa.